Tomografia 3D zębów (CBCT) – wskazania

Tomografia stożkowa (CBCT) to badanie dające trójwymiarowy obraz kości, korzeni zębów i struktur anatomicznych. W przeciwieństwie do zwykłego zdjęcia pokazuje nie tylko wysokość, ale i szerokość kości oraz dokładne położenie nerwu, dlatego przed wszczepieniem implantu jest badaniem nie do zastąpienia. Trwa kilkanaście sekund, kosztuje 300 zł i wykonujemy je na miejscu.

Czym różni się od zwykłego zdjęcia

Klasyczne zdjęcie rentgenowskie (także pantomogram) jest płaskim rzutem trójwymiarowej struktury. Struktury nakładają się na siebie, a jeden wymiar znika całkowicie.

To ograniczenie ma bardzo konkretne konsekwencje kliniczne:

Nie widać szerokości kości. Na pantomogramie wyrostek może wyglądać na wystarczająco wysoki, podczas gdy w rzeczywistości jest tak wąski, że implant się w nim nie zmieści bez wcześniejszej odbudowy.

Nie widać dokładnego przebiegu nerwu zębodołowego dolnego. Naruszenie go podczas zabiegu grozi trwałym zaburzeniem czucia wargi i brody.

Nie widać rzeczywistego stosunku korzeni do zatoki szczękowej.

Kanały korzeniowe mogą się nakładać, przez co część z nich pozostaje niewidoczna.

Tomografia usuwa te ograniczenia: pozwala obejrzeć obszar w dowolnej płaszczyźnie i zmierzyć rzeczywiste odległości, na przykład ile milimetrów kości dzieli planowane miejsce wszczepu od nerwu.

Kiedy tomografia jest niezbędna

Przed wszczepieniem implantu

To wskazanie podstawowe. Bez tomografii nie da się rzetelnie odpowiedzieć na trzy pytania: czy kości wystarczy, czy potrzebna będzie augmentacja lub sinus lift, oraz jaki rozmiar implantu dobrać. Planowanie implantu wyłącznie na podstawie pantomogramu jest postępowaniem obarczonym ryzykiem.

Przy trudnych ekstrakcjach

Zwłaszcza przy usuwaniu zatrzymanych ósemek w żuchwie, gdzie korzenie bywają położone bezpośrednio przy nerwie. Tomografia pokazuje rzeczywistą relację przestrzenną i pozwala zaplanować zabieg tak, by ograniczyć ryzyko powikłania.

W trudnych przypadkach endodontycznych

Przy leczeniu kanałowym tomografia ujawnia kanały dodatkowe niewidoczne na zdjęciu płaskim, nietypową anatomię korzeni, perforacje oraz rzeczywisty zasięg zmian okołowierzchołkowych. Jest szczególnie przydatna przed leczeniem powtórnym.

W diagnostyce zmian i urazów

Torbiele, guzy, złamania korzeni oraz ocena stawów skroniowo-żuchwowych.

W ortodoncji (w wybranych przypadkach)

Przy zębach zatrzymanych, gdy trzeba ustalić ich dokładne położenie i relację do korzeni sąsiednich zębów.

Kiedy tomografia NIE jest potrzebna: przy rutynowej kontroli, standardowym leczeniu próchnicy czy przy prostej ekstrakcji. Badanie wykonuje się przy uzasadnionym wskazaniu. Nie jest to element pakietu diagnostycznego „na wszelki wypadek".

Jak przebiega badanie

Zdejmujemy biżuterię i metalowe przedmioty z okolicy głowy i szyi.

Pacjent siada lub staje przy aparacie, głowa zostaje ustabilizowana w podpórkach.

Ramię aparatu wykonuje jeden obrót wokół głowy, trwający kilkanaście sekund.

Oprogramowanie rekonstruuje obraz przestrzenny z serii pojedynczych ujęć.

Badanie jest bezbolesne i nie wymaga przygotowania. Nie podaje się kontrastu ani żadnych środków dożylnych. To istotna różnica wobec tomografii komputerowej wykonywanej w szpitalu.

W naszym gabinecie korzystamy z tomografu Carestream CS 8100 SC 3D, który pozwala ograniczyć pole obrazowania wyłącznie do badanego obszaru, a więc zmniejszyć dawkę do niezbędnego minimum.

Jaka jest dawka promieniowania

Tomografia stożkowa wiąże się z wyższą dawką niż pantomogram, ale wielokrotnie niższą niż klasyczna tomografia komputerowa (TK) wykonywana w szpitalu. To zasadnicza różnica, bo obie bywają nazywane potocznie „tomografią".

Dawkę dodatkowo ogranicza dobór pola obrazowania: przy planowaniu jednego implantu obejmuje się badaniem wyłącznie fragment szczęki, a nie całą twarzoczaszkę.

Obowiązuje zasada uzasadnionego wskazania. Ciąża jest przeciwwskazaniem względnym. Badania planowe odracza się do czasu po porodzie.

Rachunek ryzyka jest tu jednak jednoznaczny: ryzyko związane z pojedynczym badaniem jest nieporównanie mniejsze niż ryzyko powikłania po zabiegu zaplanowanym bez wiedzy o rzeczywistej anatomii.

Co dostaje pacjent

Badanie zapisywane jest cyfrowo. Otrzymują Państwo pełny zestaw danych w formacie umożliwiającym otwarcie u innego lekarza. Badania nie trzeba powtarzać, zmieniając gabinet czy zasięgając drugiej opinii.

Opis i omówienie wyniku odbywa się podczas konsultacji, na której pokazujemy obraz i wyjaśniamy, co z niego wynika dla planu leczenia.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest tomografia stożkowa CBCT?

To badanie rentgenowskie dające trójwymiarowy obraz kości, korzeni zębów i struktur anatomicznych twarzoczaszki. W przeciwieństwie do zwykłego zdjęcia pokazuje także szerokość kości i dokładne położenie nerwu.

Kiedy tomografia 3D jest konieczna?

Przede wszystkim przed wszczepieniem implantu, przy trudnych ekstrakcjach zatrzymanych ósemek, w złożonych przypadkach leczenia kanałowego oraz w diagnostyce torbieli, guzów i urazów. Przy rutynowej kontroli nie jest potrzebna.

Ile kosztuje tomografia zębów?

W MPdental tomografia szczęk kosztuje 300 zł. Wykonujemy ją na miejscu, bez kierowania do zewnętrznej pracowni.

Ile trwa tomografia 3D?

Sam obrót ramienia aparatu trwa kilkanaście sekund. Badanie jest bezbolesne, nie wymaga przygotowania ani podania kontrastu.

Czy tomografia zębów jest szkodliwa?

Wiąże się z wyższą dawką niż pantomogram, ale wielokrotnie niższą niż klasyczna tomografia komputerowa wykonywana w szpitalu. Dawkę dodatkowo ogranicza zawężenie pola obrazowania do badanego obszaru. Badanie wykonuje się przy uzasadnionym wskazaniu.

Czy przed implantem wystarczy pantomogram?

Nie. Pantomogram nie pokazuje szerokości kości ani dokładnego położenia nerwu zębodołowego, a oba te parametry rozstrzygają o możliwości i bezpieczeństwie wszczepienia implantu.

Planujesz implant lub trudny zabieg?

Tomografię 3D, pantomogram i zdjęcie cefalometryczne wykonujemy na miejscu, zwykle podczas tej samej wizyty, na której omawiamy plan leczenia.

MPdental Gabinet Stomatologiczny

Al. Zjednoczenia 1 lok. 225, Warszawa Bielany (546 m od metra Stare Bielany)

Telefon: 881 41 41 41 · pon.–pt. 9:00–20:00, sob. 9:00–15:00